KOMİSYON KONUŞMASI

AHMET VEHBİ BAKIRLIOĞLU (Manisa) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Bakanım, hoş geldiniz.

Partimizin millî güvenlik yaklaşımının özü, barışta caydıran, savaşta kazanan bir Türk Silahlı Kuvvetlerinin silah sayısından önce güçlü kurumlara, liyakate, yüksek morale ve demokratik sivil denetime dayandığıdır. Yani savunma harcamasını kendisi tartışma konusu değildir, tartışma konusu olan harcamanın hangi tehdit değerlendirilmesine dayandığı, kimin denetiminde yapıldığı, personelin ve şehit yakınlarının bu bütçede nerede durduğu ve bu yükün sosyal harcamalarla nasıl bir denge içinde taşınacağıdır.

Şimdi, bütçeye baktığımız zaman Ulusal Savunma ve Güvenlik Programı'na 2026 yılında ayrılan kaynak 1 trilyon 183 milyar liraymış. 2027 yılında bu 997 milyarlık artışla, yüzde 84, yani neredeyse 1 trilyon liralık artışla 2 trilyon 180 milyar liraya çıkacak. Bu artışın en önemli nedeni bütçenizdeki yani Millî Savunma Bakanlığı bütçesindeki artıştan kaynaklanıyor. Bütçenizdeki Ulusal Savunma ve Güvenlik Programı 804 milyar liradan 1 trilyon 492 milyar lira artmış; yüzde 85. Ekonomik sınıflara baktığımız zaman da önemli bir artışın mal ve hizmet alımlarından kaynaklandığını görmekteyiz. 362 milyar liradan 936 milyar liraya artmış yani yüzde 158'lik bir artış, 936 milyar lira 2,5 katına çıkmış. Peki, bu 936 milyar liranın ne kadar önemli bir rakam olduğunu anlamak için gene bütçeye bakmak lazım, programlara bakmak lazım. Ortaöğretim Programı'na 2027 yılında ayrılan tutar 718 milyar lira, Yoksullukla Mücadele Programı'na 833 milyar lira, Tarım Programı'na da 732 milyar lira ödenek ayrılmış, sadece sizin bütçenizde mal ve hizmet alımlarına da bu yılda 936 milyar lira ücret ayrılmış.

Şimdi, burada büyük projeler var, büyük alımlar var, takip ediyoruz; KAAN, TF-2000, Çelik Kubbe, ALTAY Eurofighter... Şimdi, bunlar büyük projeler ancak biz Meclis olarak ve Türk kamuoyu bu projelerin toplam maliyetleri konusunda bilgisiziz. Yıllık ödemeleri nedir, takvimleri nedir? Bu kadar büyük projeler, büyük alımlar, hizmet alımları konusunda da biz ne yazık ki Meclis olarak da bilgi sahibi değiliz.

Şimdi, mesela, Eurofighter alımı önemli bir alım, önemli olduğuna biz de inanıyoruz bunun. 20 tane yeni uçak alınacak ancak bunun maliyetinin ne olduğunu siz kamuoyuyla paylaşmadınız. İngiliz hükûmeti 8 milyar sterline mal olacağını söyledi, basında 5,4 milyar sterlin; hangisi doğrudur bunun? Benzer şekilde KAAN, 20 uçaklık ilk parti sözleşmesinin bedeli nedir; bilmiyoruz. Çelik Kubbe, ilk partide Ağustos 2025'te 47 tane araç teslim edildi, envantere girdi, Cumhurbaşkanı 460 milyon dolarlık bir yatırımdan bahsetti ama toplamı nedir; o konuda bilgimiz yok. Gerçekten de bu soruların önemli olduğunu biz düşünüyoruz çünkü bütçe gerekçesine baktığımızda savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2027'de yüzde 2,89 yani 2,9'a; 2029 yılında da yüzde 3,5'a çıkarmayı planlıyorsunuz yani NATO'nun yüzde 3,5'luk hedefini altı yıl önceden karşılamayı öngörüyorsunuz; bu da burada cevaplanması gereken ayrı bir soru. Neden altı yıl öncesinden yüzde 3,5'a bütçeyi çıkaracaksınız? Burada buna bilgi verirseniz sevinirim.

Yani biz adını geçirdiğimiz bu gibi büyük projelerin maliyetlerinin, ödeme takvimlerinin Mecliste, Plan ve Bütçe Komisyonunda, hiç değilse Millî Savunma Komisyonunda değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz çünkü şu anda dünyada da benzer bir eğilim var, Avrupa'da, Avrupa Birliği ülkelerinde de benzer bir eğilim var ancak ben takip etmeye çalışıyorum, onlar da yüzde 3,5'a çıkarmaya çalışıyorlar fakat orada parlamentolarda, kamuoyunda bu ciddi bir tartışma konusu iken bizde ne yazık ki aynı ciddiyeti görmüyoruz, göremiyoruz. O yüzden biz bu toplantının sonunda sizlerden bilgi istiyoruz çünkü geçmiş tecrübelerimiz de bunu gerektiriyor yani bunun Mecliste tartışılması gerektiğini bize göstermekte. Mesela, S-400 projesine 2,5 milyar dolar yatırıldı, şu anda hangarda duruyor. Kullanamadığımız S-400'ler yüzünden ortağı olduğumuz F-35 projesinden çıkarıldık, 6 tane uçağımız duruyor; 1,4 milyar dolarlık maliyetten bahsediyoruz, programdan çıkmanın maliyetinin daha büyük olduğu söylenmekte, 9 milyar dolar... Yani bunların tartışılması lazım.

Şimdi, Sayın Bakanım, sizin de Millî Savunma Bakanlığı olarak stratejik plan ve performans programı hazırlamak gibi yükümlülüğünüz olmadığı için, hazırlamadığınız için biz de sizin taahhütlerinizden, burada geçmiş yıllardaki Plan ve Bütçe Komisyonunda yapmış olduğununuz konuşmalarınızdan, onlardan yola çıkarak mecburen bir taahhüt takip tablosu oluşturduk. Şimdi, buna baktığımız zaman 2023-2025 bütçe görüşmelerinde yer verilen 11 hedeften, sözden sadece 1 tanesinin tuttuğunu görmekteyiz Sayın Bakanım; o da eski sözleşmeli erlere kamu kontenjanı, o da kısmen yerine getirilmiş durumda. Mesela, 2023 Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde "40 Eurofighter alacağız." dediniz, bunun 20 tanesi İngiltere'den yeni uçak olacak, teslimat 2030-2032 arasında; tamam ancak "Katar ve Umman'dan 12'şer tane uçak alınacak." dendi, bildiğim kadarıyla Katar'dan uçakların Şubat 2026'da gelmesi bekleniyordu, ekim itibarıyla herhangi bir gelen uçak yok. Yine, "ALTAY tankının yerli motoru 2026'da tamamlanacak." demiştiniz, ilk seri tanklar 2025'te Kore güç grubuyla teslim edilebildi yani yerli BATU Güç Grubu ancak 2025 sonrasında ikinci partide kullanılacak; bu hedefinizde tutmadı Sayın Bakanım. Yine, "KAAN'ın yerli motoru 2028'de üretilecek, 2031'de uçacak." demiştiniz, yerli motor hedefi 2032'ye kaymış yani burada da dört yıllık bir kayma var. Bugün de bahsettiniz, 2023 Plan ve Bütçe Komisyonunda "5 tane Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı hastane var, bu sayı 10 çıkacak." demiştiniz, bugün de benzer ifadeleriniz var. Kasım 2026'da tek bir askerî hastanemiz var, o da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki Girne Askeri Hastanesi. Bu süre içerisinde Elâzığ ve Ceyhan Askerî Hastaneleri Mayıs 2026'da satış listesine girdi. Bütçenize bakıyoruz, bütçenizde de yeni hastanelerin açılacağı konusunda herhangi bir emareye, ödeneğe rastlamıyoruz. Yine, bu sefer 2024 bütçesinde F-16 Block 70 için 40 uçaklık alımdan bahsetmiştiniz, 40 uçak ve mühimmat paketi yaklaşık 7 milyar dolar, teslim takvimi kamuoyuyla bugüne kadar paylaşılmış değil. Arkadaşlarım da bahsetti, C-130 kazasında 20 personelimiz şehit oldu ve siz o personellerin ailelerine söz verdiniz. "Karakutu analizi iki ay sürecek, sonuçlar açıklanacak." demiş olmanıza rağmen ve üzerinden bir yıl geçmiş olmasına rağmen henüz herhangi bir açıklama yok. Bugün, inşallah o açıklamayı sizden duyarız. Dediğim gibi, uzman erbaş ve sözleşmeli er ve erbaşların memurluğa geçişi hakkında kısmen de olsa sözünüzü yerine getirdiniz. CAATSA yaptırımının 2026'da kaldırılması, F-35 programına dönüşle ilgili 2026 yılını işaret etmişti Dışişleri Bakanı, siz de 2026 yılını işaret etmiştiniz; 2026 bitti, herhangi bir şey yok. Muhatabımız Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığınca S-400'ler elde tutuldukça bu yasağın devam edeceği söylenmekte. S-400'leri satıyorduk, bu satış için de Rusya'dan izin almamız gerektiği basında söylenmişti; bu doğru mudur Sayın Bakanım?

Sayın Bakanım, çok kısaca bir problemden bahsetmek istiyorum. Gerçekten de bu şehitlik kavramı üzerinde bir yasal düzenleme yapmamız gerekli. Yani öyle olaylarla hem sizin personelinizden hem de İçişleri Bakanlığı, Emniyet personelinden görevi başında mide kanaması geçirmiş, kalp krizi geçirmiş, kaza geçirmiş, bunların kimisi şehit sayılıyor, şehit beratı alıyor, maaş bağlanıyor, kimisi şehit sayılmıyor yani SGK'yle ciddi problemler var, bu konuda gerçekten de Meclis burada. İnsanlar yıllarca mahkeme kapılarında, otuz bir yıl sonra şehitlik hakkını kazanan aileler var. Şimdi, bu ve buna benzer mağduriyetlerin önüne geçmek için burada bir araya gelelim, bu şehitlik kargaşasını ortadan kaldıralım diyorum. Bir de 2008 yılı öncesinde personel olanlarla 2008 yılı sonrasında memur olanlar arasında şehitlik kavramında farklılık olduğu söyleniyor, çok teknik, ben onu bilmiyorum; bu konuda da bilgi verirseniz sevinirim.