KOMİSYON KONUŞMASI

CELAL FIRAT (İstanbul) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Doğal gaz depolama, sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) yeniden gazlaştırma terminalleri ulusal enerji arzı güvenliğinin ve şebeke basıncı dengesinin en kritik altyapı tesisleridir. Mevcut piyasa kurgusundan depolama lisansı altında faaliyet gösteren bu tesislerin kesintisiz hizmet sunabilmeleri için lisanslarında tanımlanan sabit konumda sürekli işletmede tutulmaları temel kuraldır. Anayasa Mahkemesi, daha önce idareye bu tesislerin yer değişikliği konusunda çerçevesi çizilmemiş sınırsız bir istisna yetkisi verilmesini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir. Getirilen yeni düzenleme AYM kararını şeklen asmaya çalışırken sürecin ana belirleyicisi olarak kamusal ihtiyaçları ve merkezî şebeke planlamasını değil, doğrudan doğruya lisans sahibinin talebini merkeze koymaktadır. Özel sektöre ait yüzen LNG gemileri hareketli yapıları itibarıyla uluslararası enerji ticaretinde yüksek kira ve spot piyasa değerine sahip varlıklardır. Bu madde sayesinde tesis sahibi şirketler Türkiye'de doğal gaz tüketimini düştüğü yaz aylarında veya küresel piyasalarda navlun ve gaz fiyatlarının astronomik biçimde yükseldiği dönemlerde Türkiye'deki sabit altyapı yükümlülüklerinden sıyrılarak gemilerini başka bölgelere veya uluslararası sulara taşıma esnekliğine kavuşmaktadır. Kanun metninde yer alan "belirlenecek süre ve kapsam" ifadesi herhangi bir azami süre sınırı içermediğinden idari izin mekanizması tamamen esnek bırakılmıştır. Özel şirketler bu sayede hem Türkiye'deki depolama lisansının sağladığı imtiyazları elinde tutacak hem de küresel LNG pazarında kâr maksimizasyonu yapabilecektir. Olası bir jeopolitik krizde veya sert kış koşullarında ticari amaçla bölgesinde ayrılmış bir geminin zamanında sisteme dönememesinin yaratacağı arz güvenliği krizinin tüm faturası ise kamuya ve yurttaşa çıkacaktır. Dolayısıyla maddenin teklif metninden çıkarılmasını talep ediyoruz.

Teşekkür ediyorum.