| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 19 .11.2026 |
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Bakanım, Sayın Bakan Yardımcıları, Dışişleri Bakanlığımızın kıymetli bürokratları, değerli milletvekili arkadaşlarım ve basınımızın değerli temsilcileri; hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.
Dışişleri Bakanlığı, yalnızca başka devletlerle görüşme yapan bir kurum değildir; Türkiye'nin bağımsızlığını, egemenliğini, güvenliğini, ekonomik çıkarlarını ve yurt dışındaki vatandaşlarımızın haklarını koruyan en önemli devlet kurumlarından biridir. Büyükelçiliklerimiz ve başkonsolosluklarımız vatandaşımızın yabancı bir ülkede kapısını çalabildiği devlettir. Bu nedenle, güçlü diplomasi kadar güçlü kurumsal yapı, liyakat, denetim ve hesap verebilirlik de şarttır.
Dış politikamızın vatandaşın ve özellikle Hatay'ın hayatına yansıyan sonuçlarına değinmek istiyorum. Sayın Bakan, Türkiye'nin dış politikası yalnızca diplomatik temasların, zirvelerin ve açıklamanın başarısıyla ölçülmez. Başarı, vatandaşımızın pasaportunun itibarıyla, ihracatçımızın pazar bulmasıyla, nakliyecimizin güvenli yolda ilerlemesiyle, sınır kentlerimizin huzuruyla ölçülür.
Son birkaç yıldır Schengen vizesi vatandaşlarımız için ciddi bir mağduriyete dönüşmüştür. Öğrenciler, akademisyenler, iş insanları, turistler ve özellikle tır şoförleri aylarca randevu bekliyor, yüksek ücretler ödüyor, başvurusunun sonucunu belirsizlik içinde bekliyor ancak vize sorunu sadece seyahat etmek isteyen vatandaşımızın sorunu değildir; Türk ihracatçısının, sanayicisinin ve nakliyecisinin de sorunudur. Bununla ilgili somut adımlar bekliyoruz Sayın Bakanım.
Sayın Bakanım, Hataylı hemşehrilerimin çoğunun Suriyelilerle akrabalık ilişkileri var; bununla ilgili Lazkiye'de acilen bir başkonsolosluk açılması gerekiyor. Bu konuda adımlarınızı bekliyoruz Sayın Bakanım.
Sayın Bakan, Hatay, lojistik sektöründe Türkiye'de 2'nci sıradadır. Türk şoförleri sanki Avrupa'ya turistik seyahat yapacaklarmış gibi vize kuyruğuna girmek zorunda bırakılıyor; iki ay, üç ay randevu bekleyen bir şoför bir hafta içinde teslim etmesi gereken yükü zamanında ulaştıramıyor ve bununla ilgili ceza yiyor; randevu alsa bile vize garantisi yok, vize alsa bile çoğu zaman üç veya altı ay gibi kısa sürelerle yetinmek zorunda kalıyor. Üstelik doksan gün kalış sınırı var ve bununla ilgili geçen gün Kapıkule'de tır şoförleri eylem yaptı; bu, çalışan şoförlerin gözaltına alınması, sınır dışı edilmesi, kara listeye alınması ve araçlarına el konulması gibi ağır sonuçlar doğurabilir. Bunun sonucu yalnızca şoförün mağduriyeti değildir, Türk nakliyecisi rekabet edemiyor; ihracatçı, başka ülkenin taşımacısına yöneliyor, nakliye maliyeti artıyor, bu maliyet de ürünün fiyatına yansıyor yani vize engeli Türkiye'nin ihracatına ve ekonomisine zarar veriyor. Bakanlığınız bu konuyu Avrupa Birliği nezdinde daha güçlü ve sonuç alıcı biçimde gündeme getirmelidir.
Sayın Bakanım, bir de vize randevularında yaşanan skandal var. Vatandaşlarımız konsoloslukların ve yetkili aracı kurumların sistemlerinden randevu bulamazken bazı kişi ve şirketlerin bot yazılımlarla randevuları topluca aldığı ve yüksek ücretlerle sattığı iddiaları üzerine soruşturma başlatıldı. Ben buradan soruyorum: Neden vize çilesi konusunda etkili adımlar atılmadı ve randevu sistemleri neden bu yapılara karşı korunamadı? Dışişleri Bakanlığı, ilgili ülkeler veya yetkili aracı kurumlarla bu sorunu çözmek için hangi somut girişimlerde bulundu? Vatandaşın vize randevusu birilerinin para kazandığı karaborsa düzenine dönüşmüşse bunun hesabı sorulmalıdır Sayın Bakanım.
Sayın Bakanım, Hatay, dış politikalarda yanlış tercihlerin bedelini en ağır ödeyen illerin başında gelir. Suriye'deki savaşın ve yıllarca süren belirsizliğin yükünü Hatay halkı taşıdı; sınır ticareti daraldı, esnafımızın pazarı küçüldü, nakliyecimiz zorlandı, güvenlik kaygıları ve toplumsal gerilimler günlük hayatımızın bir parçası hâline geldi. On bir yıl, on iki yıl boyunca Suriyelileri misafir ettik; Suriye'deki her gelişme Hatay'da yaşayan ailelerin güvenliğini, akrabalık ilişkilerini ve geleceğe dair kaygılarını doğrudan etkiliyor. Bugün de sorunlar bitmiş değil, Cilvegözü Sınır Kapısı'ndan transit...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Teşekkür ediyorum.
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Başkanım, lütfen...
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Uzatamıyoruz, süreniz beş dakika; bu şekilde, herkes biliyor.
LÜTFÜ TÜRKKAN (Kocaeli) - Bir on dakika daha verin Başkanım.
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Başkanım, lütfen beş dakika verin.
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Çok teşekkür ediyoruz, sağ olun.
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Hatay'ı başka şehirlerle aynı kefeye koyamazsınız!
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Sayın Güzelmansur...
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Ya, Başkanım, lütfen...
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Sayın Sunat, şimdi de söz sırası sizde.
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Bugün de sorunlar bitmiş değil, Cilvegözü Sınır Kapısı'ndan transit ticaretin yeniden başlaması önemlidir ancak...
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Sayın Güzelmansur, lütfen...
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Ya, Hatay başka bir yere benzemez Sayın Başkanım! Ben ne zamandan beri bekliyorum konuşmayı!
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Lütfen, rica ediyorum.
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Başkanım, üç dakika verin, ne var ki ya!
LÜTFÜ TÜRKKAN (Kocaeli) - Ya, adam dolu dolu gelmiş.
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Ya, ben konuşacağım Başkanım.
OTURUM BAŞKANI NİLGÜN ÖK - Buranın bir kuralı var, herkesin süresi belli; lütfen süreye riayet edelim.
MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - ...geçişlerin güvenliği, şoförlerimizin can güvenliği ve Türk nakliyecisinin eşit koşullarda çalışması sağlanmalıdır. Hatay'ın ihtiyacı günübirlik açıklamalar değil güvenli geçiş, öngörülebilir ticaret ve kalıcı bölgesel iş birliğidir.